Norveç'in Mülteci Politikası

NORVEÇ’İN MÜLTECİ KABUL STATÜSÜ

Sığınma başvurusunda bulunacak şahıs anavatanına döndüğü takdirde hayatı tehlikeye girecekse, işkence veya benzeri saldırılara maruz kalma riski taşıyorsa, korunma ya da diğer bir deyimle sığınma (iltica) hakkına sahiptir. Sığınma başvurusunda bulunan şahsın anavatanındaki resmi makamlar koruma altına alabiliyorsa veya anavatanında güvende olacağı bölgeler mevcut ise, normal koşullarda Norveç’te korunma hakkı alamazlar. Kimin korunma hakkına sahip olduğu, Norveç’in de uymakla yükümlü olduğu uluslararası anlaşmalarca tespit edilmiştir.

Korunma hakkı yok ise yetkililer, insancıl bir nedenden ya da Norveç’e özel bir bağlantı nedeniyle verilen oturma izni koşullarının karşılanıp karşılanmadığını değerlendirirler. Bu tür oturma iznine, insancıl gerekçelere dayanarak verilen oturma izni denir. Bu tür bir oturma izninin alınabilmesi için bir pasaportun olması şarttır. Şahıs yetkili makamlara pasaportunu teslim etmediyse, başvurusu reddedilebilir veya sınırlı oturma izni verilebilir. Sınırlı oturma izni, daimi oturma hakkı ya da ailevi nedenlerle göç hakkı vermez.

Norveç’te korunma talebinde bulunan herkesin başvurusu Norveç’te işleme alınmaz. Avrupa ülkeleri arasında bir işbirliği şeklinde imzalanan Dublin Anlaşması, sığınma başvurularının, anlaşma kapsamında yer alan ülkelerden sadece birinde işleme alınmasını sağlar. Başvuru, aşağıdaki koşulların varlığı halinde Dublin anlaşması kapsamındaki başka bir ülkede değerlendirilebilir. Eğer başka ülkede:

· Parmak izi kaydedildiyse,

· Sığınma başvurusunda bulunduysa,

· Vize ya da ikamet izni varsa,

·Yakın ailesi varsa, başvuru o ülkede değerlendirilebilir. Norveç’te yetkili makamların, başka bir ülkeye nakledilip nakledilmemeniz gerektiğini araştırması ve bu konuda karara varması, normal şartlar altında iki ilâ altı ayı bulur.

NORVEÇ’TE SIĞINMA BAŞVURUSUNUN İŞLEME ALINMASI Devlet Yabancılar Genel Müdürlüğü (UDI), Norveç devletinin resmi bir kuruluşudur. UDI görevlileri, yapılan mülakat sonrasında ikamet izni verilip verilmeyeceğine karar verir.

KORUNMA BAŞVURUSU AŞAMALARI

1-Polis teşkilatına sığınmacı olarak kaydedilmek.

 Şahsın fotoğrafı çekilir, parmak izi alınır. Kim olduğu, Norveç’e hangi yollardan geldi ve neden korunma başvurusunda bulunduğu sorulur. Beraberinizde kimlik evrakları varsa, kayıt sırasında bu evraklar istenir. Şahıs mülteci kabul ve yerleştirme merkezine taşınır. Başka bir geçici merkeze ya da mülteci kabul ve yerleştirme merkezine götürülmeden önce birkaç günlüğüne şahıslar burada kalır. Merkezde bulunan personel korunma başvurusu yapan şahıslara yükümlülük ve hakları konusunda ayrıntılı bilgi verir.

2-Tüberküloz (verem) testi

. Koruma başvurusunda bulunanlar karşılama merkezinde geçirilen birkaç gün içinde verem testinden geçirilir. Bu test herkes için mecburidir.

3-Mülakat

Koruma başvurusunda bulunanlar UDI tarafından mülakata çağrılır. İltica mülakatı, korunmak için neden başvuru yapıldığının açıklandığı yerdir. Sığınma ile ilgili bu mülakat, genellikle birkaç saat sürer. Mülakat sırasında bir tercüman da hazır bulunur. Tercüman, sır saklama yükümlülüğü olan tarafsız bir kişidir. İltica mülakatının sonunda, mülakat sırasında konuşulanları özetleyen bir rapor imzalanır.

4-Bekleme

UDI’nin cevabını beklenirken şahıslar normal bir kabul merkezine taşınır. Mülteci kabul ve yerleştirme merkezleri ücretsizdir. Eğer şahıs UDI’den gelecek cevaba kadar kendi seçtiği bir yerde de yaşayabilme hakkına sahiptir, ancak o zaman diliminde mali destek alamazlar.

5- UDI’den cevap bekleme süreci

 UDI’nin sığınma başvurusunu değerlendirmesi birkaç haftadan bir yıla kadar süren bir zaman alabilmektedir. UDI’nin verilen bilgiler doğrultusunda araştırma yapmaktadır. Bu da sürecin uzamasında bir etkendir. UDI’nin sığınma başvurusunda bulunan şahsın anavatanınızdaki gelişmeleri inceliyor olması da bu sürenin uzamasına neden olabilmektedir.

6- Başvurunun reddedilmesi.

Başvurunun reddedilmesi durumunda sığınma talebinde bulunan şahıs karara itiraz etme hakkına sahiptir. İtiraz etme konusunda yardımcı olmak üzere, ücretsiz bir avukat tahsis edilir, bu desteğin süresi genellikle 5 saattir. İtirazınızı üç hafta içerisinde yapılması gerekmektedir. İtiraz değerlendirilirken Norveç’te kalmak mümkündür. Ancak UDI, başvurunun açıkça temelsiz olduğunu düşünüyorsa, o zaman şahsın Norveç’te kalması mümkün değildir.

Yabancı İşleri Üst Kurulu (UNE) İtirazınızı işleme alacak kuruluştur. UNE, sığınma başvuru yapan şahsı görüşmeye çağırır ya da daha ayrıntılı bilgi göndermesini talep edebilir. Ret cevabı alınması durumunda şahıs anavatanına dönmek zorundadır. Polisin belirlediği ve genelde iki hafta olan sürenin bitiminde ya da süre dolmadan şahsın ülkesine dönmesi gerekmektedir. Nihai ret kararı alınırsa, diğer bir deyişle, UNE, UDI’nin korunma başvurusuna dair ret kararını onaylarsa, Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ile irtibata geçilerek gönüllü olarak geri dönüş yapılabilir veya polis nezaretinde ülke dışına çıkma yolu seçebilir(zorla dönüş).